فصل فاصله

نیست در شهر نگاری که دل ما ببردبختم ار یار شود رختم از اینجا ببردشارحان و حافظپژوهان معاصر میان این بیت حافظ و بیت 6 همین غزل نوعی تناقض را نشان دادهاند و گفتهاند: اگر در شهر هیچ نگاری که دل شاعر را ببرد نبوده، پس کدام نرگس مستانه در این بیت علم و فضل چهلسالۀ او را در مخاطره قرار داده است: علم و فضلی که به چلسال دلم جمع آوردترسم آن نرگس مستانه به یغما ببرد اگر نگاری در شهر وجود ندارد که دل حافظ را ببرد صاحب آن دو نرگس مستانه (چشمان مست) کیست؟ آیا حافظ سخنی را که در بیت نخست گفته در بیت ششم همان غزل فراموش کرده و به تناقضگویی افتاده است؟برای پاسخ دادن به این تناقض باید به این نکته توجّه فصل فاصله...

کمتر شاعر بزرگی است که تاریخ وفاتش به اندازۀ سنایی محلّ خلاف باشد. در تذکرهها و تحقیقات ادبی یک بازۀ زمانی تقریباً نود ساله، ازسال 499گرفته تا 520 و525 و 526 و 529 و 530 و 535و 545 و 555و 575 و 590ق در این خصوص ذکر شده است.برای تعیین سالمرگ این شاعر بزرگ باید توجّه داشت که این سال قبل از حدود 5 فصل فاصله...

خَهخَه آن ماه نو ذوالحجّه كز واديالعروسچون خَم تاج عروسان از شبستان ديدهاند به دیدن ماه نو بر بام برآمدن و استهلال از مستحبّات مسلمانان است و در گذشته که فضای شهرها اینگونه غبارآلود نبود رواج فراوان داشت. در آن روزگار مردم با دیدن ماه نو فرياد برمیآوردند و شادماني میكردند و به یکدیگر تهنیت م فصل فاصله...

معنی مشهور «آیا» همان ادات پرسش معروف است، امّا احیاناً در متون قدیم با معانی دیگری از آن روبه رو میشویم که ذیلاً به تعدادی از آنها اشاره میشود:الف) حسرت و افسوس؛ چنانکه در این بیت سعدی آمده است: گفتم آیا که در این درد بخواهم مردنکه محال است که حاصل کنم این درمان را با اندک تأمّلی در بیت دانسته فصل فاصله...